Κυριακή 17 Απριλίου 2011

Μέσω νεφών.

Είναι ένα παράξενο, όσο και οικείο συναίσθημα.
Οπως όταν μπαίνεις σε έναν άγνωστο χώρο όπου θα αντιμετωπίσεις -για πρώτη φορά- άγνωστους ανθρώπους.
Κάθεσαι με την πλάτη στον τοίχο. 'Τουλάχιστον, να μην μου την φέρουν από πίσω", σκέπτεσαι.
Η όπως όταν μπαίνεις στο χώρο που είναι το καταφύγιό σου - εκεί που δεν φοβάσαι να γυμνωθείς από μέσα- και όλα βρίσκονται στην θέση τους. Από το πιο μικρό και ασήμαντο, μέχρι το πιο σπουδαίο.
Ησυχάζεις. Γνωρίζεις ότι κανείς δεν μπορεί να μπει εδώ, αν εσύ δεν το επιτρέψεις.
Ο Νίκος Παπάζογλου -όπως τόσοι και τόσοι στο παρελθόν αλλά όλο και ολιγότεροι στο μέλλον-
υπήρξε ότι ο τοίχος για την πλάτη μου.
Το καταφύγιό μου.
Η σιγουριά μου.
Μιά σιγουριά που δεν εξηγείται εύκολα αλλά την καταλαβαίνω στα πατήματά μου.
Κι όσο περνούν τα χρόνια και άνθρωποι σαν τον Νικόλα δραπετεύουν, όλο και πιο πολύ φοβάμαι πως η περπατησιά μου θα γίνεται όπως του παιδιού. Ασταθής. Αβέβαιη. Λοξόδρομη.
Ομως, καταλαβαίνω ότι άλλος τρόπος δεν υπάρχει. Παλεύεις να μείνεις όρθιος και περπατάς κοιτώντας μπροστά. Ακόμη και μόνος. Και χωρίς καβάτζες.
Αλλο δρόμο, δεν έχει.
Μέσω νεφών, μόνο.

ΦΕΥΓΩ - ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ

Τετάρτη 13 Απριλίου 2011

Χρεωκρατία και Κερδοσκοπία.


Δεν μου προξένησαν καμία έκπληξη οι αντιδράσεις ορισμένων στο ντοκυμαντέρ debtocracy. Ούτε, φυσικά, η προσπάθεια απαξίωσής του. Για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος είναι πως το ντοκυμαντέρ αναδεικνύει την στρεβλή και καταστροφική λειτουργία του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Και ο δεύτερος, αφορά την δημιουργία της επιτροπής λογιστικού ελέγχου του χρέους. Το ντοκυμαντέρ, δεν ισχυρίστηκε ότι προσφέρει λύσεις για την αντιμετώπιση της σημερινής κατάστασης. Κάνει -ενοχλητικές για τους νεοφιλελεύθερους- διαπιστώσεις και θέτει κάποιες προτάσεις διεξόδου, για συζήτηση.
Οι υπέρμαχοι της ασθένειας που έχει προκληθεί από τον ιο οικονομικής ανοησίας Friedman, γνωρίζουν πως η αποδοχή μίας συζήτησης για τα αίτια της κρίσης θα αναδείκνυε τον παραλογισμό του συστήματος. Ενός συστήματος που υποστηρίζει ότι οι χρηματοοικονομικές αγορές είναι ο σωστός και "σοφός" μηχανισμός κατανομής κεφαλαίου. Ένας μηχανισμός τόσο "σοφός", ο οποίος αυτοδιορθώνεται κι έτσι δεν χρειάζεται να υπακούει σε κανόνες λειτουργίας και ελέγχου που θα έθετε κάποια δημόσια αρχή. Διότι αν υπήρχαν τέτοιοι κανόνες θα αποκάλυπταν πολύ γρήγορα, ότι ο "σοφός" μηχανισμός δεν κάνει τίποτε περισσότερο από το να κατασκευάζει κερδοσκοπικές φούσκες, που κάποια στιγμή, σκάζουν. Είναι λοιπόν, φυσικό, αυτόν τον μηχανισμό -που αποτελεί την καρδιά του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος- να τον υπερασπίζονται όσοι ευνοούνται από τα κέρδη της ανισομερούς κατανομής του πλούτου που δημιουργεί καθώς και εκείνοι που ελπίζουν να γευθούν κάποιο ψιχουλάκι που θα περισσέψει από το τραπέζι εκείνων που παίρνουν μέρος στο μεγάλο φαγοπότι. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο δικαιολογούν την κρίση με το επιχείρημα ότι προήλθε από την ανεντιμότητα και την ανευθυνότητα ορισμένων παραγόντων της χρηματοοικονομικής αγοράς, τους οποίους οι δημόσιες αρχές, απέτυχαν να θέσουν υπό έλεγχο (και ίσως για να "τιμωρηθούν" οι δημόσιες αρχές ανέλαβαν να κοινωνικοποιήσουν τις ιδιωτικές ζημίες των αγορών).
Το αίτημα της δημιουργίας επιτροπής λογιστικού ελέγχου του χρέους, είναι εξίσου ενοχλητικό. Και αυτό γιατί, πρώτον θα έφερνε στο προσκήνιο του δημόσιου διαλόγου την ανάγκη εντοπισμού και τιμωρίας των υπευθύνων της σημερινής οικονομικής συγκυρίας (που δεν διαφέρουν με όλους εκείνους που τώρα υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές του μνημονίου είναι μονόδρομος ) και δεύτερον γιατί θα αποκάλυπτε ποιό είναι το ποσοστό εκείνο του χρέους, που αποτελεί -για να το θέσω κομψά- μία ληστρική χρηματοδότηση της απληστίας των λειτουργών και υπερασπιστών του οικονομικού συστήματος που στηρίζεται σε δύο πυλώνες. Τα χρηματιστήρια και τις τράπεζες.
Απλά πράγματα.
Τέλος, δεν αντέχω, θα ομολογήσω ότι όλα αυτά τα γράφω, για να αποκρύψω το γεγονός ότι για την παγκόσμια οικονομική κρίση, φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Πέμπτη 7 Απριλίου 2011

...Και γιατί να πάμε από την θάλασσα;


-"Μα πώς περπατάς επί των κυμάτων Κύριε;" τον ρώτησα.
-"Έχασα τον δρόμο" μου απάντησε.
Τ. Λειβαδίτης.

Ίσως είναι η φράση που έχει ακουστεί περισσότερο από κάθε άλλη, την τελευταία τριετία. "Η αλλάζουμε ή βουλιάζουμε". Την εκστόμισε μία ομιλούσα γελοιότης που άνετα θα έπαιρνε τον ρόλο του Αβερελ Ντάλτον, αν δεν του έβρισκαν μία πρόσκαιρη απασχόληση ως πρωθυπουργού. Η φράση, όμως, έγινε το βασικό πολιτικό - ιδεολογικό - μηντιακό επιχείρημα υπεράσπισης της πολιτικής του μνημονίου. Απόκτησε την ισχύ και τα χαρακτηριστικά μίας άλλης φράσης που ήταν χαραγμένη στα κανόνια των ηγεμόνων του μεσαίωνα. Reges ultimum factum. Το τελευταίο επιχείρημα των ηγεμόνων. Γενικώς, οι ηγεμόνες απεχθάνονται τις εναλλακτικές λύσεις, ιδίως όταν δεν τις προτείνουν εκείνοι. Προτιμούν την καλλιέργεια και διάδοση διλημμάτων, στα οποία έχεις να επιλέξεις ανάμεσα στην καταστροφή σου και την σωτηρία τους. Η φράση " ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε" είναι ένα δίλημμα αυτής της μορφής. Πώς, όμως, προέκυψε διάολε; Α, μυστηριωδώς, όταν φθάνουμε σε αυτό το σημείο (να αναζητήσουμε τα αίτια) το πρόβλημα γίνεται τοπικό, γίνεται αποκλειστικά ελληνικό. Και προκύπτουν οι διαφωτιστικές εξηγήσεις γιαουρτωμένων ("μαζί τα φάγαμε") ή κάποιες άλλες, που ενώ έχουν βάση αληθείας, αποτελούν υποσημείωση στο κεφάλαιο που αναζητά τα αίτια. Είναι καθαρό πλέον ότι αυτό που ονομάζεται "κρίση δημοσίου χρέους" προήλθε από την μετακύλιση του ιδιωτικού χρέους των τραπεζών στους προυπολογισμούς των κρατών. Αυτό συνέβη επειδή, αν οι τράπεζες χρεωκοπούσαν, το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα θα πήγαινε μία βόλτα χωρίς επιστροφή. Προκειμένου λοιπόν ο μηχανισμός παραγωγής ανισοτήτων να συνεχίσει να λειτουργεί προς όφελος εκείνων που συσσωρεύουν πλούτο, οι τράπεζες πρέπει να κερδίσουν χρόνο για να αποκτήσουν την κεφαλαιακή βάση που θα τους επιτρέψει να αντιμετωπίσουν τις απώλειές τους. Απώλειες που φορτώνονται σε εμάς, μέχρι οι τράπεζες να συγκεντρώσουν πάλι κεφάλαια σχεδόν αποκλειστικά από την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας. Ολοι εμείς, έχουμε γίνει ένα είδος "κάδου ανακύκλωσης" του υπολογιστή, στον οποίο μεταφέρθηκαν τα χρέη. Ο χρόνος που χρειάζονται οι τράπεζες, είναι όσος θα χρειαστούμε ως χώρα να αποπληρώσουμε με τους τοκογλυφικούς τόκους την "μνημονιακή δανειοδότηση". Η αλλαγή για την οποία κάνει λόγο η φράση "ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε" αφορά τον χαρακτήρα του κράτους. Τέλος τα δημόσια αγαθά. Ολα ιδιωτικά, τα οποία μάλιστα θα διαχειρίζεται το κεφάλαιο μέσω των τραπεζών, οι οποίες χωρίς αυτή την επιλογή (που εμφανίζεται ως μονόδρομος) θα βουλιάξουν στο χρέος που δημιούργησε η απληστία του κέρδους. Το κυριότερο χαρακτηριστικό του καπιταλισμού. Το διασκεδαστικό ή αν θέλετε το τραγικό στοιχείο της ιστορίας είναι πως επειδή η Δημοκρατία δεν λειτουργεί, χρειαζόμαστε την αλλαγή της. Την βελτίωσή της. Οπωσδήποτε. Και δεν είναι καθόλου εύκολος αυτός ο δρόμος. Αλλά, κανείς δεν αναρωτιέται το προφανές. Γιατί να πάμε από την θάλασσα με ορατό τον κίνδυνο να βουλιάξουμε; Γιατί να μην πάμε από την ξηρά, όπου μπορεί να ταλαιπωρηθούμε αλλά δεν θα πνιγούμε; Μήπως γιατί αν πάμε από την ξηρά δεν θα χρειαστεί να πληρώσουμε εισιτήριο σε αυτούς που, αν πάμε από την θάλασσα, θα μας πνίξουν για να σωθούν με τα χρήματα του εισιτηρίου; Μην ρωτήσετε τον Αβερελ. Θα του αποσπάσετε την προσοχή και μπορεί να πέσει από το ποδήλατο.

Παρασκευή 18 Μαρτίου 2011

Τον πήδηξαν όλοι...(..όλοι;)


Ο Αλαν Κόρεν, ένας πολύ ωραίος και διαβασμένος τύπος, που απαρνήθηκε την ακαδημαική καρριέρα για να βγάλει τα προς το ζην ως δημοσιογράφος, συγγραφέας και ευθυμογράφος, θέλησε, στα μέσα της δεκαετίας του 70, να εκδόσει ένα βιβλίο με ευθυμογραφήματά του (μερικά από τα οποία είχαν δημοσιευθεί σε ένα ιστορικό σατυρικό περιοδικό της Αγγλίας, το Punch του οποίου για ένα διάστημα διατέλεσε και διευθυντής). Ο εκδότης στον οποίο πήγε τα χειρόγραφα, τον ρώτησε «γιατί πιστεύετε ότι το βιβλίο σας θα πουλήσει;». Ο Κόρεν του απάντησε «γιατί ξέρω τι θέλει ο κόσμος». Και δεν έλεγε ψέμματα. Ο Κόρεν είχε μελετήσει τις λίστες των best-sellers και είχε διαπιστώσει ότι τα βιβλία με τις μεγαλύτερες πωλήσεις αφορούσαν το γκολφ, τις γάτες και οτιδήποτε είχε σχέση με τους Ναζί. Επέλεξε λοιπόν για τίτλο στο βιβλίο τη φράση Golfing for cats (γκολφ για γάτες) και για εξώφυλλο επέλεξε μιά σβάστικα. Οι πωλήσεις πήγαν μία χαρά και ο Κόρεν ήταν χαρούμενος που άλλη μία σκανταλιά του, έπιασε τόπο. Αναρωτιέμαι, τον τελευταίο καιρό, αν ήταν κάποιος να γράψει ένα βιβλίο για το ελληνικό ποδόσφαιρο, πως θα προκαλούσε την προσοχή του κοινού; Θα είχε ενδιαφέρον ένα εξώφυλλο με τον Σάχα φλεγόμενο πάνω σε ένα cd, τίτλο «τον πήδηξαν όλοι» και από κάτω κεφαλάκια των του υφυπουργού πολιτισμού, του Γ.Γ Αθλητισμού, του προέδρου της ΕΠΟ και των προέδρων της λίγκας; (λόγω χώρου θα έμπαιναν, στο οπισθόφυλλο μερικά «πετυχημένα» πρωτοσέλιδα του χυδαίου οπαδισμού). Δεν νομίζω ότι θα το μάθουμε ποτέ, όχι γιατί δεν θα γράψει κάποιος ένα τέτοιο βιβλίο ή γιατί δεν θα βρεθεί εκδότης να το τυπώσει αλλά γιατί δεν νομίζω να νοιάζεται κανείς για τοο ελληνικό ποδόσφαιρο. Για τις ομάδες, το στοίχημα, την κονόμα, τις κρατικές χορηγίες, τις αργομισθίες, τις κομπίνες, το μαύρο χρήμα, το μπάχαλο για πλάκα, την λεζάντα στις εφημερίδες, τα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις, την πολιτική καρριερα και την δημιουργία ομάδων –η κύκλων, όπως είναι της μόδας- ευνοουμένων, ενδιαφέρονται πολλοί. Με πρόσχημα το παιχνίδι, φυσικά, γιατί όπως όταν σχεδιάζεις ένα έγκλημα το πρώτο που φροντίζεις είναι το άλλοθι, έτσι και με το ελληνικό ποδόσφαιρο. Είναι το άλλοθι όλων αυτών που μπορούν να φοράνε κουκούλα, να έχουν μιά σιδηρογροθιά σε πρώτη ζήτηση και ένα λεξιλόγιο 300 λέξεων ή να φοράνε κοστούμι, να πιστεύουν ότι είναι τεχνοκράτες ή σοβαροί πολιτικοί και μπορούν να μιλούν με τις ώρες, μόνο και μόνο για να επιβεβαιώσουν την ισχύ του αφορισμού του θείου Αλβέρτου για το σύμπαν και την βλακεία. Αυτό που θα μπορούσε να αντιληφθεί κάποιος που θα ερχόταν από έξω ως ελληνικό ποδόσφαιρο, είναι μία πρόχειρη βιτρίνα ενός λυόμενου με μία τεράστια αφίσα της εθικής που σηκώνει το κύπελο στην Πορτογαλία και κάτω δεξιά, στη γωνία ένα χαρτί που γράφει επάνω με κόκκινο «πλεροφορείες μέσα, σπρώξτε». Αυτή η προστακτική, πολύ συχνά, γίνεται αφορμή παρεξηγήσεων αλλά όποιος κάνει το λάθος και μπει, έχει δύο επιλογές. Η να μην αντέξει την αποφορά και το σκοτάδι που υπάρχει μέσα και να ξαναγυρίσει στο δρόμο όπου κάτι πιτσιρικάδες παίζουν «διπλό» ή να ενσωματωθει με τα περιττώματα του εσωτερικού. Αν αυτοί που κάνουν τους σχεδιασμούς και παίρνουν τις αποφάσεις –τρομάρα τους- δεν έχουν καταλάβει ότι δεν έχει πιο κάτω σε αυτό το πηγάδι, δεν υπάρχει λόγος να ανησυχούν. Θα κάνουν μερικές επιτροπές, θα ορίσουν μερικούς ειδικούς ως μέλη και τις αμοιβές ανά συνεδρίαση, θα καταλήξουν σε πορίσματα που θα ανακοινώσουν σε μία συνένετευξη τύπου προαναγγέλλοντας και νέα νομοθετική ρυθμιση και το μόνο που θα αποφασίσουν θα είναι να βάψουν τα σκατά ροζ. Ούτε κι αυτό, όμως δεν θα το ολοκληρώσουν, είτε γιατί δεν θα υπάρχουν αρκετά κονδύλια για την ολοκλήρωση της χρωματικής αλλαγής είτε γιατί θα αλλάξει ο υπουργός. Μάλιστα, όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, μέχρι να ενημερωθεί ο αντικαταστατης του, θα περάσει καιρός και «οι προτεραιότητες» θα έχουν αλλάξει. Οχι όμως και τα περιττώματα.

Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου 2011

Για ποιό παιχνίδι;


Τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά το βράδυ του Σαββάτου στο ντέρμπι Ολυμπιακού -ΠΑΟ, μόνον εάν η πολιτεία είχε μία ολοκληρωμένη φιλοσοφία για τον επαγγελματικό και τον ερασιτεχνικό αθλητισμό, αν ήθελε και μπορούσε να διαμορφώσει ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο και θα υποχρέωνε τους πάντες να το σεβαστούν, αν μπορούσε να διασφαλίσει την εφαρμογή του, αν είχε πολιτικό προσωπικό με γνώση της σύγχρονης αθλητικής πραγματικότητας και όχι κομματικούς καρριερίστες ή πολιτικούς καιροσκόπους, αν δεν ήταν δέσμια του πολιτικού κόστους και αν την ενδιέφερε το αθλητικό αύριο και οι υποδομές. Τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά το βράδυ του Σαββάτου, μόνον εάν οι παράγοντες είχαν μία στοιχειώδη παιδεία και δεν επιδείκνυαν την αμορφωσιά τους τόσο ξεδιάντροπα, θεωρώντας ότι είναι «μαγκιά», αν είχαν μία στοιχειώδη γνώση των χαρακτηριστικών του παιχνιδιού και κάποιες ελάχιστες παραστάσεις από άλλα πιο προηγμένα πρωταθλήματα, αν ήθελαν και μπορούσαν να αποκαταστήσουν την καθαρότητα και την διαφάνεια στους όρους διαξαγωγής του πρωταθλήματος, αν είχαν ήθος, αίσθηση του μέτρου και τιμιότητα, αν ο εγωισμός, η αλλαζονία, η αγένεια και η χυδαιότητα δεν περιλαμβάνονταν στον κατάλογο με τα προτερήματά τους, αν αγαπούσαν το παιχνίδι, τουλάχιστον όσο –λένε ότι- αγαπούν τις ομάδες τους. Τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά το βράδυ του Σαββάτου, μόνον εάν η αθλητική ενημέρωση σεβόταν την αποστολή της και τον χαρακτήρα της, αν δεν αντάλλασε την ανεξαρτησία και τηνεγκυρότητά της με την εμπορικότητα, αν την ασκούσαν ανθρωποι με γνώσεις και παιδεια που θα υποστήριζε την δουλειά τους ή οποία δεν θα εξέπιπτε σε πανωφόρι ενστίκτων, αν οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι αρνούνταν να παίξουν τον ρόλο του διασκεδαστή του πλήθους στο κολοσσαίο της μονομέρειας και του οπαδισμού. Τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά το βράδυ του Σαββάτου, μόνον εάν οι φίλαθλοι και οι οπαδοί (γιατί δεν είναι όλοι οι οπαδοί κάφροι) απαιτούσαν καλύτερης ποιότητας ενημέρωση αν οι φίλαθλοι και οι οπαδοί απαιτούσαν καλυτερης ποιότητας θέαμα και καλύτερες συνθήκες διεξαγωγής αγώνων, αν απαιτούσαν ισονομία και διαφάνεια, αν ήθελαν και μπορούσαν να αγαπήσουν το παιχνίδι –τουλάχιστον- όσο και την ομάδα τους, αν μπορούσαν να καταλάβουν ότι η ζωή είναι πάνω από το παιχνίδι, αν μπορούσαν και είχαν μάθει να σέβονται τον άλλο. Τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά το βράδυ του Σαββάτου, μόνον εάν οι επαγγελματίες ποδοσφαιριστές σέβονταν τους συναδέλφους τους και το κοινό, αν υπερασπίζονταν την δουλειά και την αξιοπρέπειά τους, αν διεκδικούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας και δεν αντιμετώπιζαν τον τύπο σαν εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά το βράδυ του Σαββάτου μονον εάν θεωρούσαμε ότι αυτές οι γραμμές αφορούν εμάς και όχι τους «άλλους».